Fason üretim, bir işletmenin kendi markası altında satacağı ürünleri başka bir üretici firmaya yaptırması anlamına gelir. Bu iş modeli, özellikle üretim kapasitesi olmayan veya maliyet avantajı arayan firmalar için ideal bir çözümdür.
Fason Üretim Tanımı
Fason üretim (Contract Manufacturing), bir şirketin tasarladığı veya belirlediği özelliklerdeki ürünlerin, başka bir firma tarafından üretilmesi sürecidir. Üretici firma, sipariş veren şirketin istekleri doğrultusunda üretim yapar ve ürünleri teslim eder.
Fason Üretimin Temel Özellikleri
- Sipariş Bazlı Üretim: Üretim, müşteri firmanın siparişi doğrultusunda gerçekleşir
- Marka Esnekliği: Ürünler, sipariş veren firmanın markası altında satılır
- Uzmanlaşma: Üretici firma kendi uzmanlık alanında yüksek kaliteli üretim yapar
- Maliyet Avantajı: Kendi üretim tesisi kurmaya kıyasla önemli maliyet tasarrufu sağlar
Fason Üretim Çeşitleri
1. Tam Fason Üretim
Hammadde temini dahil tüm üretim sürecinin fason üretici tarafından gerçekleştirildiği modeldir. Sipariş veren firma sadece tasarım ve özellikleri belirler.
2. Yarım Fason Üretim
Hammaddenin sipariş veren firma tarafından temin edildiği, üretim işlemlerinin ise fason üretici tarafından yapıldığı modeldir.
3. İşçilik Fasonu
Sadece belirli işçilik işlemlerinin fason olarak yaptırıldığı modeldir. Örneğin, bir tekstil firmasının kesim işlemini kendisi yapıp dikimi fason yaptırması.
Fason Üretimin Avantajları
- Düşük yatırım maliyeti
- Hızlı piyasaya giriş
- Esnek üretim kapasitesi
- Uzman kadro ve ekipman kullanımı
- Çekirdek yetkinliklere odaklanma imkânı
Fason Üretimin Dezavantajları
- Kalite kontrol zorluğu
- Üretim sürecine sınırlı müdahale
- Tedarikçi bağımlılık riski
- Fikri mülkiyet kaygıları
Sıkça Sorulan Sorular
Fason üretim hangi sektörlerde yaygındır?
Fason üretim başta tekstil, gıda, kozmetik, elektronik ve otomotiv sektörlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Fason üretim ile taşeronluk arasındaki fark nedir?
Fason üretimde ürün üretimi ön plandayken, taşeronlukta hizmet temini ön plandadır. Fason üretimde belirli bir ürün siparişi verilirken, taşeronlukta belirli bir iş veya hizmet taşeron firmaya devredilir.